یکی از مهمترین تصمیمهای واردکننده، انتخاب روش تأمین ارز است. این انتخاب روی قیمت تمامشده کالا، زمان تأمین ارز، امکان ثبت سفارش و ترخیص، تعهدات ارزی و نقدینگی شرکت، اثر مستقیم دارد.
در سالهای اخیر ساختار تأمین ارز تغییر کرده و بخش مهمی از معاملات تجاری در بستر مرکز مبادله ارز و طلای ایران / بازار ارز تجاری انجام میشود؛ بنابراین اصطلاحاتی مثل «نیما» و «توافقی» باید با توجه به مقررات جاری بررسی شوند.
۱. ارز نیمایی چیست؟
در مدل قدیمیتر، ارز نیمایی یکی از مسیرهای رسمی تأمین ارز واردات بود. ویژگیها این نوع ارز عبارتند از؛
- نرخ معمولاً سیاستگذاریشدهتر
- ارتباط با ثبت سفارش و تخصیص ارز
- مناسب برای برخی گروههای کالایی و شرایط مشخص
اما ساختارهای ارزی در حال تغییر بوده و بخشی از فرآیندهای مرتبط با نیما به سمت سازوکارهای مرکز مبادله منتقل شده است.
۲. ارز توافقی / ارز تجاری چیست؟
در مدل توافقی، نرخ براساس سازوکار معامله بین عرضهکننده و متقاضی در چارچوب رسمی تعیین میشود. ویژگیهای این نوع ارز عبارتند از؛
- انعطاف بیشتر نسبت به نرخهای دستوری
- ارتباط نزدیکتر با عرضه ارز صادراتی
- استفاده در برخی گروههای وارداتی
بازار ارز تجاری مرکز مبادله برای انجام معاملات بین صادرکنندگان و واردکنندگان ایجاد شده است.
۳. ارز حاصل از صادرات
یکی از مسیرهای مهم برای برخی واردکنندگان، استفاده از ظرفیت صادرات خود شرکت یا روشهای مجاز مرتبط با ارز صادراتی است. در این روش باید دقت شود؛ ارتباط صادرات و واردات صحیح باشد، اسناد و ثبتها تطابق داشته باشد و تعهدات ارزی رعایت شود
۴. ارز اشخاص (در چارچوب مقررات)
در برخی موارد، تأمین ارز میتواند از محل منابع ارزی خارج از کشور یا روشهای مجاز دیگر انجام شود. ریسک اصلی آن است که اگر مسیر تأمین ارز با ثبت سفارش و اسناد هماهنگ نباشد، ممکن است در مراحل بعدی مشکل ایجاد شود.
