اینکوترمز مجموعه قواعد بینالمللی است که مشخص میکند در معامله خارجی:
- هزینه حمل با چه کسی است؟
- بیمه را چه کسی میگیرد؟
- ریسک از چه زمانی منتقل میشود؟
- مسئولیتهای خریدار و فروشنده چیست؟
اینکوترمز معمولاً توسط اتاق بازرگانی بینالمللی تدوین میشود.
۱) EXW (تحویل در محل فروشنده)
فروشنده کالا را در کارخانه آماده میکند و خریدار؛ بارگیری، حمل داخلی کشور فروشنده، صادرات، حمل بینالمللی، بیمه و واردات را انجام میدهد.
مزیت: قیمت اولیه پایینتر دیده میشود.
ریسک برای واردکننده: زیاد است، چون باید همه مراحل کشور مبدأ را مدیریت کند.
مناسبتر برای: خریدارهای باتجربه با نماینده در کشور مبدأ
۲) FCA (تحویل به حملکننده)
فروشنده کالا را به حملکننده معرفیشده تحویل میدهد.
مزیت: کنترل بهتر از EXW
مناسب حمل ترکیبی
۳) FOB (تحویل روی عرشه کشتی)
یکی از رایجترینها در حمل دریایی.
فروشنده کالا را تا بندر مبدأ میرساند و تشریفات صادرات را انجام میدهد
خریدار کرایه دریایی، بیمه (در صورت نیاز) و هزینههای مقصد را مدیریت میکند.
مزیت: شفافیت خوب در هزینهها.
برای بسیاری از واردکنندگان حرفهای گزینه مناسبی است.
۴) CFR (هزینه و کرایه حمل)
فروشنده کالا را ارسال میکند و کرایه حمل تا مقصد را میپردازد، اما بیمه با فروشنده نیست. خریدار باید ریسک بیمه را مدیریت کند.
۵) CIF (هزینه، بیمه و کرایه)
فروشنده؛ کالا، حمل و بیمه تا مقصد را فراهم میکند. برای بسیاری از واردکنندگان تازهکار جذاب است. اما باید دقت کنید نوع بیمه چیست؟، پوشش بیمه چقدر است؟ و شرکت حمل معتبر است؟
۶) DAP (تحویل در محل مقصد)
فروشنده کالا را تا محل مشخص میآورد، مثلاً تا انبار خریدار. اما معمولاً ترخیص واردات و عوارض با خریدار است.
۷) DDP (تحویل با پرداخت عوارض)
فروشنده تقریباً همه کارها را انجام میدهد شامل؛ حمل، واردات و پرداخت عوارض. برای خریدار سادهتر است. اما در برخی کشورها و معاملات ممکن است پیچیدگی قانونی داشته باشد.
برای واردکننده ایرانی معمولاً کدام بهتر است؟
- خرید اول از فروشنده جدید: اغلب CIF یا FOB قابل بررسی است.
- واردکننده باتجربه: اغلب FOB محبوب است چون کنترل بیشتری روی حمل دارد.
- خریدهای کوچک: CIF ممکن است سادهتر باشد.
اشتباهات رایج
- فکر کردن CIF یعنی فروشنده مسئول همه چیز است
- ندانستن اینکه ریسک در چه نقطهای منتقل میشود
- انتخاب EXW بدون داشتن امکانات حمل
- مقایسه قیمتها بدون توجه به اینکوترمز
مثلاً FOB 1000 دلار، لزوماً ارزانتر از CIF 1100 دلار نیست؛ باید کل هزینه را دید.
