رتبهبندی کارت بازرگانی یعنی ارزیابی اعتبار و توان تجاری دارنده کارت بر اساس سوابق و شاخصهای مشخص. هدف آن این است که بین کارتهای بازرگانی از نظر ریسک و اعتبار تجاری تفاوت ایجاد شود.
بهطور کلی در سامانه اعتبارسنجی و رتبهبندی، مواردی مانند اینها بررسی میشود:
- سابقه فعالیت تجاری
- عملکرد واردات و صادرات
- ایفای تعهدات (از جمله تعهدات ارزی)
- بدهیهای گمرکی و مالیاتی
- رفتار تجاری و سوابق تخلف
- اطلاعات مالی و اعتباری
دستهبندی رتبهها
در طرحهای رتبهبندی کارت بازرگانی، رتبهها معمولاً به صورت سطوح اعتباری نمایش داده میشوند (مانند عادی، برنزی، نقرهای، طلایی در برخی تقسیمبندیها).
اثر رتبه کارت چیست؟
رتبه کارت میتواند روی مواردی مثل؛ سقف مجاز فعالیتهای تجاری، میزان اعتماد طرفهای تجاری، فرآیندهای مرتبط با واردات و ثبت سفارش و ارزیابی ریسک کارت، اثر داشته باشد. برای برخی دورهها نیز سقف واردات کارتهای فاقد رتبه یا کمسابقه بر اساس ضوابط تعیین شده است.
برای صادرکننده چه چیزهایی رتبه را بهتر میکند؟
- صادرات واقعی و مستمر
- رفع بهموقع تعهد ارزی
- نداشتن بدهی قطعی گمرکی/مالیاتی
- گردش تجاری منظم
- استفاده صحیح از کارت
روش مشاهده رتبه کارت بازرگانی در سامانه جامع تجارت
معمولاً از طریق سامانه جامع تجارت ایران انجام میشود:
- ورود به سامانه جامع تجارت
- ورود با کد ملی/شناسه ملی و رمز عبور
- انتخاب نقش بازرگان حقیقی یا حقوقی
- ورود به بخشهای مرتبط با:
- مدیریت کارت بازرگانی
- اعتبارسنجی و رتبهبندی
- یا بخشهای مربوط به کارت بازرگانی/حساب کاربری تجاری (عنوان منوها ممکن است با تغییرات سامانه متفاوت باشد)
- مشاهده وضعیت اعتبار، رتبه یا شاخصهای مرتبط
عوامل کاهش رتبه یا اعتبار کارت بازرگانی
مهمترین موارد:
۱) عدم ایفای تعهد ارزی صادرات
- مهمترین عامل منفی برای صادرکنندگان
- عدم رفع تعهد در مهلت مقرر میتواند محدودیت ایجاد کند.
۲) تخلفات گمرکی
مثل:
- اظهار خلاف واقع
- کماظهاری یا بیشاظهاری
- اسناد نادرست
- تخلفات ارزش
۳) بدهیهای قطعی
- مالیاتی
- گمرکی
- جرایم قطعی
۴) کارت کمسابقه
کارت تازه صادرشده معمولاً اعتبار تجاری کمتری نسبت به کارت دارای سابقه دارد.
۵) عدم تناسب فعالیت
مثلاً حجم بالای صادرات یا واردات، بدون سابقه مشابه یا تغییر ناگهانی حوزه کالا، میتواند باعث حساسیت در اعتبارسنجی شود.
عوامل افزایش اعتبار کارت
- صادرات واقعی و تکرارشونده
- رفع تعهد ارزی منظم
- سابقه چندساله تجارت
- گردش مالی شفاف
- عدم تخلف
- فعالیت در چارچوب رشتههای تعریفشده کارت
