سامانه ثامن در حوزه تجارت خارجی معمولاً به سامانه ثبت الکترونیکی معاملات نفتی اشاره دارد؛ سامانه‌ای که برای ثبت، رهگیری و شفاف‌سازی معاملات فرآورده‌های نفتی، پتروشیمی و برخی محصولات مرتبط ایجاد شده است.

هدف اصلی آن، کنترل زنجیره تأمین و توزیع، جلوگیری از قاچاق و معاملات خارج از شبکه، افزایش شفافیت معاملات و امکان نظارت دستگاه‌های مرتبط مانند نهادهای مبارزه با قاچاق و مالیاتی می‌باشد.

چه کسانی معمولاً با ثامن سروکار دارند؟

فعالان حوزه‌هایی مانند؛ تولیدکنندگان فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی، خریداران عمده، فروشندگان و توزیع‌کنندگان، برخی واردکنندگان و صادرکنندگان این محصولات و شرکت‌های حمل و نگهداری مرتبط، ممکن است مشمول ثبت اطلاعات در این سامانه باشند.

چه اطلاعاتی در ثامن ثبت می‌شود؟

معمولاً اطلاعاتی مانند: مشخصات طرفین معامله، نوع محصول، مقدار و واحد کالا، مبلغ معامله، اطلاعات خرید و فروش و اطلاعات مرتبط با جابه‌جایی کالا، ثبت و رهگیری می‌شود.

ارتباط ثامن با واردات و صادرات

برای شرکت‌هایی که با کالاهای نفتی و پتروشیمی کار می‌کنند، اطلاعات ثامن می‌تواند در مواردی مثل؛ بررسی گردش کالا، شفافیت زنجیره تأمین و کنترل معاملات داخلی و صادراتی، اهمیت داشته باشد.

لازم به ذکر است، سامانه ثامن را نباید با سامانه‌های دیگری مثل سامانه جامع تجارت، EPL گمرک یا سامانه‌های ارزی اشتباه گرفت؛ هرکدام وظیفه جداگانه‌ای دارند.