منشأ ارز در تجارت خارجی یعنی منبع تأمین ارزی که برای پرداخت هزینه واردات یک کالا استفاده میشود. به عبارت دیگر، مشخص میکند پول خارجی مورد نیاز برای خرید کالا از کجا آمده است.
در فرآیند واردات، فقط مقدار ارز مهم نیست؛ نوع و منشأ ارز هم اهمیت دارد، چون روی ثبت سفارش، روش تأمین ارز و کنترلهای قانونی اثر میگذارد.
انواع رایج منشأ ارز (بسته به مقررات روز)
الف- ارز حاصل از صادرات
- واردکننده از ارز صادراتی خود یا دیگران استفاده میکند.
- معمولاً در تجارت خارجی ایران یکی از روشهای مهم تأمین ارز است.
ب- ارز خریداریشده از روشهای مجاز بانکی/مرکز مبادله
- ارز طبق سازوکارهای رسمی تأمین میشود.
ج- ارز با منشأ شخصی
- ارزی که واردکننده از منابع شخصی خارج از فرآیندهای معمول تأمین کرده است (طبق ضوابط مربوط).
د- ارز تهاتر
- پرداخت بهجای انتقال مستقیم پول، با توافق تهاتری انجام میشود (کالا در برابر کالا یا سازوکارهای مشابه).
ه- ارز حاصل از منابع دیگر مجاز
- بسته به مقررات زمان و نوع کالا ممکن است گزینههای دیگری وجود داشته باشد.
منشأ ارز کجا استفاده میشود؟
- ثبت سفارش واردات
- اظهار گمرکی
- کنترلهای ارزی
- بررسی تعهدات واردکننده
تفاوت «منشأ ارز» با «نوع ارز»
- نوع ارز: دلار، یورو، یوان و…
- منشأ ارز: اینکه این دلار یا یورو از چه محلی تأمین شده است.
مثال:
یک شرکت برای واردات ماشینآلات:
- نوع ارز: دلار
- منشأ ارز: صادرات خود شرکت
در عمل، انتخاب درست منشأ ارز میتواند روی امکان انجام واردات و مراحل ترخیص اثر داشته باشد.
