واردات کالا از مناطق آزاد به سرزمین اصلی از نظر گمرکی با واردات مستقیم از خارج متفاوت است؛ چون کالا ابتدا وارد منطقه آزاد شده و سپس برای ورود به قلمرو گمرکی (سرزمین اصلی) باید تشریفات گمرکی انجام دهد.
۱) وضعیت کالا در منطقه آزاد
کالاهایی که وارد منطقه آزاد میشوند معمولاً تا زمانی که داخل منطقه هستند، تابع مقررات همان منطقه هستند. ورود کالا به منطقه آزاد تابع ضوابط منطقه و محدودیتهای قانونی است. اما اگر همان کالا بخواهد وارد سرزمین اصلی شود، مانند یک ورود به قلمرو گمرکی بررسی میشود.
۲) انواع کالا هنگام انتقال به سرزمین اصلی
حالت اول: کالای خارجیِ موجود در منطقه آزاد
مثال: کالا از چین وارد منطقه آزاد کیش شده. بعد قرار است به تهران منتقل شود. در این حالت معمولاً؛ اظهار گمرکی لازم است، ارزشگذاری انجام میشود و حقوق ورودی و هزینههای قانونی طبق مقررات اخذ میشود.
حالت دوم: کالای تولیدشده در منطقه آزاد
اگر در منطقه آزاد، تولید، مونتاژ و پردازش، انجام شده باشد، موضوع درصد ساخت داخل/ارزش افزوده اهمیت پیدا میکند. در برخی موارد، بخش تولید داخل میتواند در محاسبات گمرکی اثرگذار باشد و فقط قسمت خارجی مشمول حقوق ورودی شود.
۳) ثبت سفارش و تأمین ارز
برای ورود به سرزمین اصلی باید بررسی شود؛ کالا مشمول ثبت سفارش هست یا خیر؛، HS Code کالا، مجاز یا مشروط بودن کالا و روش تأمین ارز.
برخی رویههای ورود به مناطق آزاد یا بین مناطق آزاد، تشریفات متفاوتی نسبت به واردات عادی دارند، اما انتقال به سرزمین اصلی موضوع جداگانهای است.
۴) مالیات و عوارض
در انتقال کالا از منطقه آزاد به سرزمین اصلی، بسته به نوع کالا و وضعیت آن، ممکن است: حقوق ورودی، مالیات و عوارض و هزینههای قانونی، مطالبه شود. مقررات مالیاتی برای برخی کالاهای معاف، شرایط خاص دارد.
۵) مدارک مورد نیاز
معمولاً شامل؛ قبض انبار منطقه آزاد، فاکتور خرید، اسناد ورود کالا به منطقه، Packing List ،گواهی مبدأ (در صورت نیاز)، ثبت سفارش (در موارد مشمول) و مجوزهای لازم میباشد.
مثال کاربردی
شرکتی دستگاه CNC مستعمل را وارد منطقه آزاد میکند. اگر بخواهد دستگاه را به کارخانه خود در اصفهان ببرد، مراحل آن شامل؛ بررسی HS Code ،اظهار به گمرک، تعیین ارزش، پرداخت حقوق ورودی/هزینهها در صورت تعلق و ترخیص به سرزمین اصلی میباشد.
