برای اینکه تشریفات گمرکی در مرزهای ورودی و خروجی کشور سریعتر و منظمتر انجام شود، همه دستگاههایی که مسئول کنترل کالا هستند باید فعالیت خود را تحت نظارت گمرک انجام دهند. این کنترلها شامل مواردی مانند؛ کنترلهای بهداشتی، قرنطینه دامی، قرنطینه نباتی، استاندارد و کنترل کیفیت و سایر کنترلهای قانونی است.
همچنین، در برخی موارد و برای تسهیل تجارت، انجام برخی از این کنترلها میتواند با هماهنگی دستگاه مربوطه به گمرک واگذار شود یا در محل دیگری که گمرک تعیین میکند انجام شود.
نکات کلیدی برای تجار و بازرگانان
- گمرک، هماهنگکننده اصلی تمام کنترلهای مرزی است.
- اخذ مجوز از سازمانهای مختلف همچنان الزامی است، اما فرآیند آنها باید هماهنگ و یکپارچه باشد.
- دستگاههای صادرکننده مجوز موظفاند از ایجاد تأخیر غیرضروری در ترخیص کالا جلوگیری کنند.
- برخی کنترلها ممکن است خارج از محوطه گمرک یا توسط خود گمرک انجام شوند.
مثال کاربردی
یک شرکت قصد واردات مواد غذایی را دارد. برای ترخیص کالا علاوه بر گمرک، باید مجوزهای سازمان غذا و دارو، استاندارد و در صورت لزوم قرنطینه را دریافت کند. مطابق این ماده، این دستگاهها باید فعالیت خود را بهصورت هماهنگ و تحت مدیریت گمرک انجام دهند تا کالا با کمترین زمان ممکن ترخیص شود.
آثار و پیامدهای عملی
- کاهش مراجعات متعدد به سازمانهای مختلف.
- افزایش سرعت ترخیص کالا.
- کاهش هزینههای انبارداری و توقف کالا در گمرک.
- ایجاد هماهنگی میان دستگاههای اجرایی.
- تسهیل تجارت و بهبود فضای کسبوکار.
ارتباط با سایر مواد قانون
- ماده ۲: گمرک نقش محوری و هماهنگکننده در مبادی ورودی و خروجی کشور دارد.
- ماده ۳: فراهم کردن پنجره واحد و تسهیل تجارت از وظایف گمرک است.
- ماده ۹: استفاده از فناوری اطلاعات، بستر هماهنگی میان دستگاههای مختلف را فراهم میکند.
- ماده ۱۲۷: ترخیص کالاهای مشمول ضوابط بهداشتی، قرنطینهای، ایمنی و زیستمحیطی منوط به اخذ گواهی از سازمانهای ذیربط است.
اشتباهات رایج
- تصور اینکه اخذ مجوز سایر سازمانها بر عهده گمرک است.
- مراجعه جداگانه و غیرضروری به دستگاههای مختلف بدون استفاده از سامانههای مربوط.
- بیتوجهی به دریافت مجوزهای تخصصی پیش از ورود کالا.
- تصور اینکه همه کنترلها الزاماً در محوطه گمرک انجام میشود.
توصیه عملی
پیش از واردات یا صادرات، بررسی کنید کالای شما به مجوز کدام سازمانها نیاز دارد و مدارک لازم را از قبل آماده کنید. استفاده صحیح از سامانههای مرتبط و تکمیل بهموقع مجوزها، زمان ترخیص را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد.
جمعبندی
ماده ۱۲ با معرفی گمرک بهعنوان محور هماهنگی کنترلهای مرزی، زمینه کاهش بروکراسی، افزایش سرعت ترخیص کالا و تسهیل تجارت بینالمللی را فراهم میکند. آشنایی با این ماده به بازرگانان کمک میکند فرآیند اخذ مجوزها را بهتر مدیریت کرده و از تأخیرهای غیرضروری در ترخیص کالا جلوگیری کنند.
متن ماده ۱۲ قانون امور گمرکی
به منظور تسهیل و تسریع در انجام تشریفات گمرکی در مبادی ورودی و خروجی، نمایندگان وزارتخانه ها و سازمانهای مسؤول سایر کنترلها موظفند تحت نظارت گمرک اقدام نمایند. سایر کنترلها مانند بازرسیهای پزشکی، دامپزشکی، گیاهی، استانداردهای فنی و کیفیت باید به صورت هماهنگ و تحت نظارت گمرک ساماندهی شود. برخی از این کنترلها به منظور تسهیل تجارت بین المللی می تواند با هماهنگی قبلی به گمرک واگذار شود یا در مکان دیگری به تشخیص گمرک صورت گیرد.
وزارتخانه ها و سازمانهای مسؤول این کنترلها باید به منظور انجام سریع وظایفشان امکانات و تسهیلات لازم را فراهم نمایند.
