استرداد حقوق و عوارض گمرکی (Drawback) یعنی اینکه صادرکننده بتواند حقوق ورودی و هزینههای گمرکی پرداختشده برای کالاهای وارداتی را که بعداً در تولید یا تکمیل کالای صادراتی مصرف شدهاند، پس بگیرد. هدف این کار حمایت از صادرات و جلوگیری از افزایش هزینه تولید صادراتی است.
مثال ساده؛ یک شرکت مواد اولیهای را وارد میکند، هنگام ورود، حقوق ورودی و عوارض پرداخت میکند و با آن مواد، محصول تولید میکند و محصول نهایی را صادر میکند. پس از صادرات، میتواند درخواست کند مبلغ حقوق ورودی پرداختشده برای آن مواد مسترد شود.
شرایط اصلی استرداد
۱. کالا باید صادر شده باشد
باید ثابت شود که:
- کالا از کشور خارج شده
- تشریفات صادرات انجام شده
- اسناد صادراتی وجود دارد
۲. کالای وارداتی در کالای صادراتی مصرف شده باشد
رابطه بین واردات و صادرات باید قابل اثبات باشد. مثلاً؛
صادرات محصول پلاستیکی→ تولید محصول پلاستیکی→ واردات پلیمر
اما صرفاً وارد کردن یک کالا و صادر کردن کالای دیگر معمولاً کافی نیست.
۳. وجود اسناد واردات و صادرات
معمولاً نیاز به مدارکی مانند؛ پروانه وارداتی، اظهارنامه واردات، اسناد پرداخت حقوق ورودی، پروانه صادراتی، فاکتور فروش و اسناد تولید (در صورت نیاز)، است.
۴. رعایت مهلت قانونی
درخواست استرداد باید در مهلت مقرر قانونی ارائه شود. تأخیر میتواند باعث از دست رفتن امکان مطالبه شود.
چه چیزهایی معمولاً قابل استرداد است؟
معمولاً مواردی مانند؛ حقوق گمرکی، سود بازرگانی و برخی عوارض وارداتی که هنگام ورود کالا پرداخت شدهاند.
چه مواردی معمولاً قابل استرداد نیست؟
معمولاً؛ هزینه خدماتی که ماهیت حقوق ورودی ندارند، جرائم و هزینههای خارج از شمول قانون
فرآیند کلی درخواست:
- واردات مواد اولیه
- پرداخت حقوق و عوارض
- تولید یا آمادهسازی کالا
- صادرات کالا
- ارائه درخواست استرداد به گمرک
- بررسی مدارک و تطبیق
- بازپرداخت مبلغ تأییدشده
نکات مهم برای جلوگیری از رد درخواست:
- از ابتدا مقدار مصرف مواد اولیه در محصول را ثبت کنید
- اسناد واردات و صادرات را منظم نگه دارید
- ارتباط بین کالای وارداتی و صادراتی روشن باشد
- ارزش و مشخصات کالاها با اسناد هماهنگ باشد
نکته مهم:
استرداد حقوق گمرکی بیشتر برای تولیدکنندگان و صادرکنندگانی اهمیت دارد که مواد اولیه وارداتی را تبدیل به محصول صادراتی میکنند؛ چون میتواند بخش قابلتوجهی از هزینه تمامشده صادرات را کاهش دهد.
