بسیاری از شرکتها هنگام شروع واردات بین دو مسیر مردد هستند؛ واردات رسمی با کارت بازرگانی خود شرکت یا استفاده از شرکت بازرگانی یا واسطه برای واردات. انتخاب درست به عواملی مثل حجم واردات، نوع کالا، ریسک، سرمایه و برنامه توسعه شرکت بستگی دارد.
مدل اول: واردات رسمی توسط خود شرکت
در این مدل؛ شرکت خودش خریدار خارجی است، ثبت سفارش انجام میدهد، ارز و پرداختها را مدیریت میکند و ترخیص به نام شرکت انجام میشود. مزایای این کار عبارت است از؛
- کنترل کامل فرآیند: شرکت کنترل دارد روی فروشنده خارجی، قیمت خرید، اسناد و زمانبندی
- شفافیت مالی: هزینه واقعی واردات شامل قیمت خرید، حمل، گمرک و هزینههای جانبی مشخص است.
- ایجاد سابقه تجاری: برای شرکتهایی که قصد توسعه دارند، سابقه واردات اهمیت دارد.
- مناسب برای واردات مستمر: مثلاً برای مواد اولیه، قطعات تولید، ماشینآلات و کالاهای با حجم بالا
معایب این کار آن است که نیازمند تیم بازرگانی، آشنایی با سامانهها، کنترل اسناد و مدیریت ریسک است.
مدل دوم: واردات از طریق واسطه / شرکت بازرگانی
در این مدل یک شرکت دیگر عملیات واردات را انجام میدهد و کالا را تحویل میدهد. مزایای آن عبارتند از؛
- شروع سریعتر: شرکت واردکننده لازم نیست از روز اول همه زیرساختها را بسازد.
- کاهش درگیری اجرایی: واسطه معمولاً ثبت سفارش، حمل، ترخیص و هماهنگیها را انجام میدهند.
- مناسب برای خریدهای آزمایشی: مثلاً برای تست بازار، سفارش محدود و اولین تجربه واردات
معایب و ریسکها
- کاهش شفافیت هزینه: ممکن است قیمت واقعی کالا، هزینههای واقعی گمرک و حاشیه سود واسطه مشخص نباشد.
- وابستگی به شخص یا شرکت دیگر: اگر اطلاعات تأمینکننده یا مسیر خرید در اختیار شما نباشد، توسعه سخت میشود.
- ریسک کنترل اسناد: باید مطمئن شوید اظهار درست انجام شده، تعرفه صحیح انتخاب شده و مجوزها رعایت شده.
چه زمانی واسطه انتخاب منطقی است؟
- اولین واردات شرکت
- حجم پایین
- نبود تیم بازرگانی
- نیاز فوری به تأمین کالا
- خرید آزمایشی
چه زمانی واردات مستقیم بهتر است؟
- واردات تکرارشونده
- قطعات تولیدی
- قراردادهای بلندمدت
- حجم مالی بالا
- هدف ساخت برند و زنجیره تأمین
اشتباه رایج شرکتها
بعضی شرکتها فکر میکنند: «واسطه یعنی بدون ریسک»، در حالی که ممکن است ریسکها فقط دیده نشوند، ریسکهایی همچون؛ تعرفه اشتباه، اسناد ناقص، قیمت غیرشفاف و انتخاب تأمینکننده نامناسب.
مدل حرفهای پیشنهادی (برای شرکتهای متوسط)
یک مدل ترکیبی:
- مرحله ۱: واردات آزمایشی با کمک متخصص
- مرحله ۲: طراحی فرآیند داخلی
- مرحله ۳: انتقال عملیات به ساختار شرکت
- مرحله ۴: کنترل سیستمی واردات
