انتخاب روش حمل فقط یک تصمیم لجستیکی نیست؛ بلکه روی قیمت تمامشده کالا، زمان تأمین، میزان خواب سرمایه، ریسک آسیب کالا و برنامه تولید و فروش، اثر مستقیم دارد. یک انتخاب اشتباه میتواند باعث شود کالایی که سودآور بوده، به دلیل هزینه حمل یا تأخیر، زیانده شود.
۱. حمل دریایی (Sea Freight)
مناسب برای حجم بالا، کالاهای سنگین، کالاهای غیر فوری و واردات از مسیرهای دور میباشد. مانند؛ مواد اولیه، ماشینآلات، قطعات حجیم و کالاهای کانتینری. مزایای آن عبارت است از؛
- هزینه پایینتر برای حجم زیاد
- ظرفیت بالا
- مناسب برای تجارت عمده
معایب آن هم عبارت است از؛
- زمان حمل طولانیتر
- وابستگی به برنامه کشتی
- احتمال هزینههای توقف (دموراژ)
۲. حمل هوایی (Air Freight)
مناسب برای؛ کالاهای سبک، کالاهای گرانقیمت و محمولههای فوری. مانند؛ قطعات حساس تولید، نمونه کالا و تجهیزات خاص. مزایای آن عبارت است از؛
- سرعت بسیار بالا
- ریسک کمتر خواب کالا
- مناسب برای زنجیره تأمین حساس
معایب شامل؛
- هزینه زیاد
- محدودیت وزن و حجم
- مناسب نبودن برای کالاهای کمارزش و حجیم
۳. حمل زمینی (Road Transport)
مناسب برای کشورهای نزدیک، تجارت منطقهای و حمل ترکیبی مانند؛ کشورهای همسایه، مسیرهای کوتاهتر و بارهای متوسط. مزایا عبارتند از؛
- انعطاف در مسیر
- تحویل درب کارخانه (Door to Door)
- زمان قابل کنترلتر در مسیرهای نزدیک
معایب آن عبارتند از؛
- محدودیت ظرفیت نسبت به کشتی
- تأثیرپذیری از مرزها و شرایط جادهای
- هزینه ممکن است برای مسیرهای طولانی افزایش یابد
اشتباهات رایج در انتخاب حمل
۱. انتخاب فقط براساس کرایه
کرایه کمتر همیشه بهتر نیست. علاوه بر هزینه حمل باید زمان خواب سرمایه، ریسک تأخیر و هزینه انبار، محاسبه شود.
۲. نادیده گرفتن زمان تولید
برای یک کارخانه، یک هفته تأخیر ممکن است بیشتر از اختلاف هزینه حمل خسارت ایجاد کند.
۳. انتخاب حمل قبل از مشخص شدن شرایط معامله
نوع حمل باید با Incoterms قرارداد، مسئولیت فروشنده و خریدار و زمان تحویل، هماهنگ باشد.
مثال تصمیمگیری؛
- یک دستگاه ۵ تنی برای خط تولید: احتمالاً دریایی منطقیتر است.
- یک قطعه کوچک که خط تولید را متوقف کرده: هوایی ممکن است اقتصادیتر باشد.
- کالای وارداتی از کشور نزدیک: زمینی میتواند بهترین گزینه باشد.
