عدم تأیید رفع تعهد ارزی معمولاً زمانی اتفاق میافتد که اطلاعات صادرات، برگشت ارز، اسناد بانکی یا دادههای ثبتشده در سامانههای مرتبط با هم تطابق نداشته باشند. این موضوع میتواند باعث محدودیتهای تجاری برای صادرکننده شود.
مهمترین دلایل:
۱. عدم ثبت یا ناقص بودن بازگشت ارز
رایجترین علل:
- ارز حاصل از صادرات طبق روش مجاز بازنگشته است.
- پرداخت انجام شده ولی در سامانه مربوط ثبت نشده است.
- اطلاعات انتقال ارز کامل درج نشده است.
۲. مغایرت اطلاعات صادرات با اطلاعات ارزی
مثلاً اختلاف بین شماره کوتاژ صادراتی، مبلغ صادرات، تاریخ صادرات یا مقدار ارز برگشتی، باعث میشود سیستم نتواند تعهد را تطبیق دهد.
۳. اشتباه در ثبت پروانه صادراتی
مواردی مانند درج اشتباه شماره کوتاژ، انتخاب اشتباه صادرکننده و اشتباه در مبلغ یا ارز، میتواند مانع تأیید شود.
۴. استفاده از روش برگشت ارز اشتباه
روش رفع تعهد باید مطابق مقررات قابل قبول باشد؛ مانند روشهایی که در زمان مربوط مجاز اعلام شدهاند. اگر صادرکننده روش نامعتبر انتخاب کند، ممکن است سیستم آن را نپذیرد.
۵. اختلاف بین صادرکننده و صاحب ارز
در برخی معاملات، کالا به نام یک شرکت صادر شده، اما فرآیند ارزی توسط شخص یا شرکت دیگری انجام شده و ارتباط اطلاعاتی درست ثبت نشده است.
۶. تأخیر زمانی
گاهی، ارز برگشته است، اما هنوز اطلاعات بانکی یا سامانهای بهروزرسانی نشده است که نیاز به پیگیری دارد.
۷. صادرات برگشتی یا اصلاحات گمرکی
اگر بعد از صادرات مواردی مثل؛ ابطال بخشی از صادرات، اصلاح ارزش یا تغییر اطلاعات اظهارنامه، رخ داده باشد، ممکن است تعهد ارزی نیاز به اصلاح داشته باشد.
۸. مغایرت نرخ یا نوع ارز
مثلاً ارز اعلامشده با ارز برگشتی متفاوت باشد یا مقدار ارز کمتر از میزان مورد انتظار ثبت شده باشد.
۹. مشکل در ثبت سفارشهای مرتبط (در واردات مقابل صادرات)
در روشهایی مثل استفاده از ارز صادراتی برای واردات، ممکن است:
- ارتباط صادرات و واردات درست برقرار نشده باشد.
- اطلاعات ثبت سفارش یا تخصیص مرتبط مشکل داشته باشد.
برای جلوگیری از رد رفع تعهد ارزی:
- قبل از صادرات اطلاعات صادرکننده و کارت بازرگانی بررسی شود
- کوتاژ صادراتی و ارزش اظهارشده دقیق باشد
- روش برگشت ارز از ابتدا مشخص شود
- اسناد بانکی و سامانهای نگهداری شود
- مغایرتها سریع پیگیری شود
یک نکته مهم:
رفع تعهد ارزی فقط یک عملیات بانکی نیست؛ تطبیق سه بخش گمرک، سامانههای تجاری و شبکه بانکی است. بسیاری از مشکلات زمانی ایجاد میشوند که این سه اطلاعات یکسانی ندارند.
